Sinds 1 mei 2016 kan de rechter een autonome probatiestraf uitspreken. Als de rechter een autonome probatiestraf oplegt, moet u gedurende een vastgelegde termijn bepaalde voorwaarden naleven (bv. een therapie volgen, een baan zoeken, geen contact hebben met het slachtoffer, geen alcohol of drugs gebruiken…).


Voorwaarden

U hebt een misdrijf gepleegd en de rechter oordeelt dat u voldoet aan de wettelijke voorwaarden voor een autonome probatiestraf. Voor bepaalde misdrijven kan de rechter geen autonome probatiestraf uitspreken (bv. zedenfeiten, doodslag, gijzeling…).

Een autonome probatiestraf kan enkel worden opgelegd als u hiermee instemt. Daarom moet u ofwel zelf aanwezig zijn op de zitting, ofwel kan u zich laten vertegenwoordigen door een advocaat.

U moet gedurende een periode van 6 maanden tot maximum twee jaar de voorwaarden naleven die de probatiecommissie bepaalt op basis van de aanwijzingen in het vonnis van de rechter. U wordt begeleid door een justitieassistent.

Procedure

De beslissing van de rechter

De rechter bepaalt de duurtijd van de straf (minimum zes maanden en maximum twee jaar) en geeft aanwijzingen over de concrete invulling van de autonome probatiestraf. De rechter kan daarnaast ook rekening houden met de belangen van de slachtoffers en hierover aanbevelingen geven.

De rechter bepaalt ook de vervangende straf (gevangenisstraf en/of geldboete) die u moet uitvoeren als u de opgelegde voorwaarden niet naleeft.

Concrete invulling van de autonome probatiestraf

Tijdens de eerste gesprekken zal de justitieassistent samen met u een voorstel van voorwaarden uitwerken. De justitieassistent moet hierbij rekening houden met de aanwijzingen van de rechter in het vonnis. De justitieassistent legt dit voorstel voor aan de probatiecommissie die uiteindelijk de concrete voorwaarden zal bepalen die u moet naleven. Deze voorwaarden worden vastgelegd in een overeenkomst die u moet ondertekenen.

Begeleiding door de justitieassistent

Na de ondertekening begeleidt de justitieassistent u bij de naleving van uw voorwaarden en gaat na of u ze ook daadwerkelijk naleeft.

  • De justitieassistent heeft regelmatig een gesprek met u in het justitiehuis en eventueel ook bij u thuis. De justitieassistent gaat na welke inspanningen u levert om de voorwaarden na te leven.
  • De justitieassistent bezorgt regelmatig verslagen aan de probatiecommissie over de naleving van de voorwaarden en de problemen die u hierbij ondervindt .

Toezicht door de probatiecommissie

De probatiecommissie staat in voor het beheer van de autonome probatiestraf en kan beslissingen nemen over het verdere verloop van de straf.

  • De probatiecommissie kan u oproepen om een gesprek te hebben over het verloop van de autonome probatiestraf.
  • Als u buiten uw wil om één of meerdere voorwaarden niet tijdig kan uitvoeren, kan de probatiecommissie eenmalig een verlenging van de probatietermijn toestaan met een maximum van één jaar.
  • De probatiecommissie kan ambtshalve, op verzoek van het openbaar ministerie of op verzoek van uzelf, de voorwaarden aanpassen of één of meerdere voorwaarden opschorten.

Als u zich niet houdt aan de voorwaarden, meldt de justitieassistent dit aan de probatiecommissie. Deze kan u oproepen voor een gesprek over de problemen waarmee u te maken hebt. Een advocaat kan u hierin bijstaan. De probatiecommissie kan aan de procureur des Konings vragen om de vervangende straf toe te passen. Hierbij houdt de procureur rekening met het gedeelte van de autonome probatiestraf dat u al hebt uitgevoerd.

Einde van de autonome probatiestraf

Als u de voorwaarden correct hebt nageleefd gedurende de hele probatietermijn, betekent dat het einde van de autonome probatiestraf.

Als de probatiecommissie van oordeel is dat u de straf al volledig hebt uitgevoerd voor het einde van de probatietermijn kan zij ook beslissen dat de autonome probatiestraf eindigt voor deze termijn is verstreken.

Regelgeving

Wet tot invoering van de probatie als autonome straf 

Folder

De folder 'autonome probatiestraf' bevat informatie over de procedure. U kan deze folder afdrukken of bestellen.