Bij een vervroegde invrijheidstelling wordt u vrijgelaten voor het einde van uw gevangenisstraf. In sommige gevallen moet u bepaalde voorwaarden naleven gedurende een proeftijd. Als u tijdens de hele proeftijd de voorwaarden naleeft, bent u definitief vrij. 

Voorwaarden

U leeft bepaalde voorwaarden na gedurende een proeftijd. De voorwaarden zijn aan uw situatie aangepast en houden rekening met uw dagelijkse activiteiten. Het doel van de voorwaarden is dat u geen nieuwe feiten pleegt. Eén van de voorwaarden is dat u zal worden opgevolgd door een justitieassistent.

Procedure

De gevangenisdirecteur, het openbaar ministerie en de strafuitvoeringsrechtbank kunnen aan het justitiehuis vragen na te gaan welke voorwaarden aangepast zijn aan uw situatie. De justitieassistent gaat dan langs op de plaats waar u wilt verblijven. Hij vraagt het standpunt van de personen waarmee u samenleeft en gaat de omstandigheden na waarin u zal verblijven. Hij maakt een verslag (maatschappelijke enquête) op van dit huisbezoek.  Op die manier kan men met kennis van zaken een beslissing nemen en gepaste voorwaarden opleggen.

De procedure van vervroegde invrijheidsstelling verschilt al naargelang u veroordeeld bent tot:

  • een totale effectieve gevangenisstraf van drie jaar of korter: hier spreekt men van voorlopige invrijheidstelling

  • een totale effectieve gevangenisstraf van meer dan drie jaar: hier spreekt men voorwaardelijke invrijheidstelling

Voorlopige invrijheidstelling bij een gevangenisstraf van drie jaar of korter

De gevangenisdirecteur kan u een voorlopige invrijheidstelling toekennen gekoppeld aan bepaalde voorwaarden. U moet de voorwaarden naleven gedurende een periode van maximaal 2 jaar. Als u gestraft bent wegens seksuele misdrijven ten aanzien van minderjarigen beslist de directie Detentiebeheer. Dit is een dienst van de federale overheidsdienst Justitie. 

  • Nadat u vrijgelaten wordt, nodigt de justitieassistent u uit voor een eerste gesprek op zijn kantoor. Hij bespreekt samen met u de voorwaarden.

  • De justitieassistent heeft regelmatig met u een gesprek op zijn kantoor of bij u thuis. De justitieassistent gaat na of u problemen heeft bij het naleven van de voorwaarden.

  • De justitieassistent brengt verslag uit aan de directie Detentiebeheer van de FOD Justitie die toeziet op uw dossier. Het verslag bevat gegevens over uw levenssituatie en de voorwaarden die u moet naleven.

Als u de voorwaarden niet naleeft, nodigt de justitieassistent u uit voor een gesprek. U kan dan uitleggen wat er is misgelopen. De justitieassistent maakt hiervan een verslag en stuurt dit naar de directie Detentiebeheer van de FOD Justitie. De directie Detentiebeheer kan op basis van dat verslag de voorlopige invrijheidstelling intrekken. U zal dan opnieuw naar de gevangenis moeten.

Voorwaardelijke invrijheidstelling bij een gevangenisstraf van meer dan drie jaar

De strafuitvoeringsrechtbank kan u een voorwaardelijke invrijheidstelling toekennen gekoppeld aan bepaalde voorwaarden. U moet de voorwaarden naleven gedurende een bepaalde proeftijd. Die is minimaal twee jaar en maximaal 10 jaar.

  • Nadat u wordt vrijgelaten, nodigt de justitieassistent u uit voor een eerste gesprek op zijn kantoor. Hij bespreekt samen met u de voorwaarden.

  • De justitieassistent heeft regelmatig een gesprek met u op zijn kantoor of bij u thuis. Hij gaat na of u problemen heeft bij het naleven van de voorwaarden.

  • De justitieassistent brengt verslag uit aan de strafuitvoeringsrechtbank die toeziet op uw dossier. Het verslag bevat gegevens over uw levenssituatie en de voorwaarden die u moet naleven.

  • De strafuitvoeringsrechtbank kan de voorwaarden aanpassen, schorsen of nader omschrijven.

Als u de voorwaarden niet naleeft, nodigt de justitieassistent u uit voor een gesprek. U krijgt dan de kans uit te leggen wat er is misgelopen. De justitieassistent maakt hiervan een verslag en stuurt dit naar de strafuitvoeringsrechtbank.

De strafuitvoeringsrechtbank kan de voorwaardelijke invrijheidstelling schorsen of herroepen. U moet dan opnieuw naar de gevangenis. De strafuitvoeringsrechtbank kan u ook een nieuwe kans geven, de voorwaarden aanpassen of nieuwe voorwaarden opleggen.

Meer weten?

Meer informatie over de strafuitvoeringsrechtbanken