Hulp aan gedetineerden

Wie verdacht wordt van een misdrijf of daarvoor gestraft is, wordt de vrijheid ontnomen, maar hij of zij mag niet de toegang tot hulp- en dienstverlening worden ontzegd. En met het bieden van hulp- en dienstverlening willen we mensen ondersteunen bij hun re-integratie na detentie. Dat is de basisgedachte.

Op 8 maart 2013 bekrachtigde de Vlaamse Regering het decreet betreffende de organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden.  Daarmee wordt er een decretale basis gegeven aan het strategisch plan hulp- en dienstverlening aan gedetineerden van 2000.

Het decreet stelt dat gedetineerdendoor hun detentie hun recht op vrijheid verliezen, maar hun andere grondrechten blijven behouden, waaronder ook het recht op maatschappelijke hulp- en dienstverlening. Deze hulp- en dienstverlening strekt zich uit over verschillende domeinen zoals onderwijs, cultuur, tewerkstelling, sport, gezondheid, welzijn, … . Organisaties die hulp- en dienstverlening op deze domeinen ‘buiten de muren’ aanbieden aan de vrije burger, trachten dit aanbod ook ‘binnen de muren’ aan te bieden aan gedetineerden.

Via dit hulp- en dienstverleningsaanbod krijgen gedetineerden concrete sleutels aangereikt – bijvoorbeeld lessen om een attest/diploma te behalen, begeleiding bij de zoektocht naar werk, etc. – om hen voor te bereiden op hun terugkeer naar de vrije samenleving. Bovendien draagt dit hulp- en dienstverleningsaanbod ertoe bij dat hun detentieperiode op een humane wijze verloopt.

In alle gevangenissen in Vlaanderen en Brussel wordt hulp- en dienstverlening georganiseerd door een samenwerking tussen vele partners zoals VDAB, De Rode Antraciet, de centra voor volwassenenonderwijs en de centra voor basiseducatie, de centra voor geestelijke gezondheidszorg, de centra voor algemeen welzijnswerk, het penitentiair personeel, … Daarnaast hebben we ook een structurele samenwerking met het VAPH in drie gevangenissen. Het VAPH zet zich specifiek in voor geïnterneerden met een verstandelijke beperking in de inrichtingen in Merksplas (’t Zwart Goor), Antwerpen (OLO) en Gent (OBRA).

In het decreet is opgenomen dat de Vlaamse Regering per legislatuur een strategisch plan opmaakt waarin bepaald wordt waarop prioritair ingezet moet worden met betrekking tot de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden.  In juli 2015 werd een eerste strategisch plan 2015-2020 goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Bij de voorbereiding werden de andere Vlaamse beleidsdomeinen, evenals het directoraat-generaal penitentiaire inrichtingen betrokken. De Gemengde Commissie, waarin alle betrokken beleidsdomeinen vertegenwoordigd zijn, volgt de uitvoering van dit strategisch plan op. De beleidslijnen uit dit strategisch plan worden vertaald in een lokaal actieplan op maat van elke gevangenis.  

In elke gevangenis hebben de Vlaamse beleidscoördinatoren, samen met hun partners inzake hulp- en dienstverlening, een lokaal actieplan hulp- en dienstverlening aan gedetineerden uitgewerkt. Dit gebeurde in overleg met de collega’s van het directoraat-generaal penitentiaire inrichtingen . Dit actieplan dat loopt voor een periode van 30 maanden, bepaalt de prioriteiten in de hulp- en dienstverlening. Het wil inspelen op de specifieke noden, behoeften en mogelijkheden van de lokale gevangeniscontext. Per gevangenis kan je dit lokaal actieplan terug vinden.

Onderzoek

Onderzoek 'gezondheidsprofiel gedetineerden'

In 2015 werd in samenwerking met de Universiteit Gent een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar het gezondheidsprofiel van gedetineerden in de gevangenissen in Vlaanderen en Brussel. Dit onderzoek geeft inzicht in de fysieke en mentale gezondheid van gedetineerden, rookgedrag, voeding, fysieke activiteit en sociale relaties.
Het onderzoeksrapport vind je hier terug.

Behoefteonderzoek hulp- en dienstverlening aan gedetineerden - gevangenis Antwerpen

Eind november 2013 werden de resultaten bekend gemaakt van het behoefteonderzoek hulp- en dienstverlening aan gedetineerden van de gevangenis van Antwerpen. 
Meer informatie en het onderzoeksrapport vind je hier terug.

Project Brug Binnen Buiten: Inzetten op ondersteuningsnoden van ex-gedetineerden door vrijwilligers - gevangenis Antwerpen

Op 18 mei 2017 werden de resultaten van het project Brug Binnen Buiten bekend gemaakt. Dit project is er gekomen n.a.v. het behoefteonderzoek waarvan hierboven sprake.
Meer informatie en het onderzoeksrapport vind je hier terug.

Onderzoek 'inspraak en participatie van gedetineerden' - gevangenis Gent

In 2016 werd het rapport gepubliceerd m.b.t. het onderzoek naar inspraak en participatie van gedetineerden in de gevangenis van Gent.
Meer informatie en het onderzoeksrapport vind je hier terug.