Wat zijn autonome vrijwilligersorganisaties?

Onder georganiseerd vrijwilligerswerk verstaan we die organisaties die hun doel (hoofdzakelijk) nastreven door de inzet van vrijwilligers.

Meer informatie over autonome vrijwilligersorganisaties en hun werking >>

Wat wordt geïnspecteerd door Zorginspectie?

Zorginspectie focust op wat de kwaliteit van de werking het meest beïnvloedt en baseert zich hiervoor op regelgeving waaraan de diensten zich moeten houden.

Zorginspectie kijkt 4 aspecten na bij autonome vrijwilligersorganisaties:

  • hoe de organisatie werkt, welke netwerken en samenwerkingsverbanden er zijn en of er, behalve met vrijwilligers, ook gewerkt wordt met beroepskrachten
  • waaruit de concrete activiteiten bestaan en voor welke doelgroep er gewerkt wordt
  • of de verzekering voldoet aan de wettelijke bepalingen
  • hoe het beleid ten aanzien van de vrijwilligers er uit ziet op het vlak van
    - recrutering
    - onthaal en informatie
    - inhoud van de afsprakennota’s
    - opvolging en ondersteuning
    - vorming
    - inspraak in de organisatie

Meer duiding bij deze inspecties vindt u in een brief aan de geïnspecteerde organisaties.

Hoe inspecteert Zorginspectie?

Sinds het Besluit van de Vlaamse Regering van 26 februari 2010 is de overheid, voor onbepaalde duur, verantwoordelijk voor de erkenning van organisaties voor autonoom vrijwilligerswerk. Een organisatie die een erkenning aanvraagt, moet dat doen voor 1 september en krijgt een aangekondigde inspectie voor 15 november van dat jaar.

Zorginspectie kan de inspecties van deze organisaties in haar jaarlijkse planning opnemen. Daarnaast kan zij ook erkende organisaties willekeurig opvolgen.

De inspecteur toetst de werking van de organisatie door medewerker(s) te bevragen over de organisatie, werking, verzekering, rekrutering, onthaal, opleiding en begeleiding van de vrijwilligers. De inspecteur neemt ook een steekproef van de vrijwilligersdossiers. De inspectie neemt ongeveer een halve dag in beslag.

Ook klachten kunnen het onderwerp uitmaken van een inspectie. Die gebeuren onaangekondigd en focussen op de klachtelementen.

Wat leest u in het verslag?

De bevindingen van ieder inspectiebezoek staan in een inspectieverslag. Het doel van dit verslag is:

  • het weergeven van de vaststellingen en het oordeel of de organisatie voldoet aan de geïnspecteerde regelgeving
  • via dit verslag de organisatie schriftelijk op de hoogte brengen van de vaststellingen en het oordeel
  • rapporteren aan het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
  • informeren van andere betrokken lezers, o.a. burgers die verslagen in het kader van de openbaarheidswetgeving willen raadplegen

Zorginspectie moedigt de organisaties aan om met gebruikers open te communiceren over de vaststellingen.

Voor alle vragen over de inspecties kan u contact opnemen met contact.zorginspectie@vlaanderen.be.

Wat na de inspectie?

Na het inspectiebezoek ontvangt de organisatie het ontwerpverslag met de vaststellingen. Een inspectieverslag van Zorginspectie wordt pas definitief nadat de geïnspecteerde organisatie de kans gekregen heeft om te reageren op onjuistheden in het inspectieverslag. Op deze manier wil Zorginspectie ook de kwaliteit van de eigen verslaggeving opvolgen en verbeteren.

Het definitieve verslag en de (eventuele) reactie worden bezorgd aan de afdeling Welzijn en Samenleving van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Deze afdeling staat in voor de verdere opvolging van de vaststellingen uit het inspectieverslag. Ze beslist ook wat er met de erkenning gebeurt op basis van onder andere de vaststellingen van Zorginspectie en het eigen dossier.