Waarom is dit belangrijk?

Steeds meer mensen bereiken een zeer hoge leeftijd. Elk jaar nog stijgt de levensverwachting. Deze vergrijzing van onze bevolking brengt ook een aantal maatschappelijke uitdagingen met zich mee die een stimulerend ouderenbeleid noodzakelijk maken.

We stellen dan ook een leeftijdsvriendelijk Vlaanderen voorop, dat uitgaat van een samenleving voor alle leeftijden, waar iedereen een actieve rol kan spelen in de gemeenschap en waar iedereen gelijke rechten en kansen kan genieten in alle periodes van zijn of haar leven. We vinden het dan ook belangrijk om de positie van ouder wordende personen in de samenleving te versterken en ervoor te zorgen dat Vlaanderen een aangename leefomgeving is om ouder in te worden.

We vonden het dan ook belangrijk de toenemende aandacht voor de emancipatie van de ouderen structureel te verankeren. Hiervoor is destijds een belangrijke stap gezet met het decreet houdende de stimulering van een inclusief Vlaams ouderenbeleid en de beleidsparticipatie van ouderen, dat naast de toegang van elke oudere tot de sociale grondrechten en het tegengaan van discriminatie op basis van leeftijd, ook de deelname van ouderen aan het beleid vooropstelt.

Wat kan het lokale bestuur doen?

Een effectief beleid kan enkel ontwikkeld worden in samenspraak met de betrokkenen zelf en dient ook alle beleidsterreinen en leefdomeinen te omvatten.

Inspraak bij beleidsvoorbereiding en -uitvoering kan beleidsverantwoordelijken helpen de noden en behoeften duidelijk te definiëren en de doelstellingen van het beleid scherp af te bakenen. Daarop aansluitend vertrekken we ook van het uitgangspunt dat de ontwikkeling van een beleid inzake ouderenparticipatie best uitwerking krijgt op maat van de lokale situatie, waarbij het Vlaamse bestuursniveau hooguit een ondersteunende rol speelt.

In het merendeel van de Vlaamse gemeenten is een lokale ouderenraad actief. We zijn er van overtuigd dat sterke lokale ouderenraden en een actieve betrokkenheid van de bevolking bijdragen tot een sterk en gedragen lokaal beleid.

Welke ondersteuning biedt de Vlaamse overheid?

Partnerorganisaties zoals de VVSG en de Vlaamse Ouderenraad bieden ondersteuning aan de lokale besturen en ouderen op het terrein voor het ontwikkelen van een lokaal inclusief ouderenbeleid en voor het nemen van initiatieven die de inspraak van ouderen in dat beleid realiseren of versterken, via vorming, sensibilisering, intervisie en andere activiteiten.

Daarnaast biedt het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, ondersteuning aan de lokale besturen via de ondersteuning van lerende netwerken van lokale ouderenraden en het detecteren van goede participatiepraktijken binnen en buiten de lokale ouderenraden. De lerende netwerken van, voor en met actieve leden van lokale ouderenraden (regionale platformen ouderenbeleidsparticipatie genaamd) en hebben als doel de kwaliteit van de lokale participatiestructuren te bevorderen. In gans Vlaanderen vinden 23 regionale platformen ouderenbeleidsparticipatie plaats, die 3 keer per jaar de ouderenraden uit hun regio samenbrengen om informatie en ervaringen uit te wisselen, elkaar te inspireren,  vormingen aan te bieden in nauwe samenwerking met de Vlaamse Ouderenraad, enz. Deze regionale platformen worden per provincie overkoepeld in een interregionale stuurgroep ouderenbeleidsparticipatie om de werking van de regionale platformen te ondersteunen.

  Regionaal Platform Ouderenbeleidsparticipatie (RPO) Interregionale Stuurgroep Ouderenbeleidsparticipatie (ISO)
Opdrachten
  • Informatiedoorstroming (lokaal naar Vlaams en omgekeerd)
  • Ervaringsuitwisseling tussen lokale ouderenraden
  • Signalen inzake lokale ouderenbeleidsparticipatie opvangen en doorgeven aan ISO
  • Verkennen goede praktijken ouderenbeleidsparticipatie
  • Vormingsinitiatieven uitrollen in samenspraak met Vlaamse Ouderenraad/Lokaal
  • Ondersteunen regionale platformen
  • Informatie-uitwisseling tussen regionale platformen
  • Ervaringsuitwisseling tussen regionale platformen
  • Signalen opvangen en doorgeven m.b.t. lokale participatie
  • Organiseren trefdag
  • Projecten actieve participatie verkennen en opvolgen

Samenstelling
(aanbeveling)

  • Minstens 1 vertegenwoordiger van elke lokale ouderenraad uit de regio
  • 1 vertegenwoordiger per erkende ouderenvereniging actief in de regio op vlak van ouderenbeleidsparticipatie
  • Minstens 2 niet-georganiseerde leden van een lokale ouderenraad uit de regio
  • Ad hoc aan te vullen met lokale ambtenaren, ouderenvoorzieningen, experten, …
  • Max. 3 afgevaardigden per RPO, waaronder voorzitter en vicevoorzitter van elk RPO
  • Ad hoc aan te vullen met experten.
Werking
  • Vergaderfrequentie: minstens 3/jaar. Vorming Vlaamse Ouderenraad/Lokaal kan daar deel van uitmaken.
  • Voorzitterschap/verslaggeving wordt opgenomen door ouderen.
  • Ondersteuning door regionale beleidsmedewerkers mogelijk
  • Vergaderfrequentie: minstens 3/jaar.
  • Voorzitterschap/verslaggeving wordt bij voorkeur opgenomen door ouderen.
  • Regionale beleidsmedewerkers vormen sterke tandem met voorzitter.
  • Ondersteuning door regionale beleidsmedewerkers mogelijk.

Tot slot roepen we de lokale besturen op om hun lokale ouderenraden actief te laten deelnemen aan het regionale platform ouderenbeleidsparticipatie in hun regio. Deze lerende netwerken, kunnen er ook toe bijdragen dat de ouderenraad en ouderen een sterke partner vormen voor het lokaal sociaal beleid binnen het lokaal bestuur.

Bevoegde administratie

Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, afdeling Welzijn en Samenleving

West- en Oost-Vlaanderen:

Michel De Wit,  T 0498 43 49 96
Ingrid Vyvey, T 0497 05 39 77

Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant:

Frans Goudeseune, T 0494 42 64 97
Hilde Vanham, T 0492 38 08 38
Annemie Balcaen, T 0497 45 17 99