Om de realisatie van multifunctionele infrastructuur te faciliteren, heeft het VIPA begin 2016 een traject opgestart binnen het beleidsdomein WVG om de hindernissen in de sector- en beleidsdomeinoverschrijdende regelgeving voor de realisatie van multifunctionele infrastructuur in kaart te brengen en waar nodig aan te passen

Wat? Welke voordelen?

Multifunctionele infrastructuur valt uiteen in:

  • Aanpasbaarheid: een gebouw gezet voor één bepaalde functie kan achtereenvolgens gebruikt worden voor andere functies, zonder ingrijpende fysieke aanpassingen.  Voorbeeld: woonzorgcentrum dat wordt verbouwd tot voorziening voor personen met een beperking;
  • Multi-inzetbaarheid: een gebouw waarin één ruimte afwisselend door verschillende functies/ organisaties gebruikt wordt.  Voorbeeld: voorziening voor personen met een beperking waarvan sportinfrastructuur ook door buurt wordt gebruikt;
  • Combineerbaarheid: een gebouw waarin tegelijk meerdere verschillende functies opgenomen zijn.  Voorbeeld: een woonzorgcentrum en een kinderdagverblijf.

Voordelen van multifunctionele infrastructuur

  • Ruimte efficiënt: meerdere functies in één gebouw i.p.v. per functie een apart gebouw;
  • Kostenefficiënt: door meer functies in één gebouw bespaart een bestuur op bouw- en project-kosten, zoals minder oppervlakte gebouwd, 1 projectcoördinator, 1 architect, 1 aannemer,...;
  • Tijdsefficiënt: bestaande flexibele infrastructuur maakt snellere omschakeling mogelijk dan realisatie van nieuwe.
  • Milieu efficiënt: een multifunctioneel gebouw beperkt de milieulast van afbraak tot heropbouw.
  • Financiële meerwaarde: een gebouw dat multifunctioneel is gebouwd, biedt meer toekomstmogelijkheden en heeft dus ook een hogere restwaarde dan een monofunctioneel gebouw.

Traject

Wie doet wat?

De werkgroep Multifunctionele infrastructuur ZORG heeft:

  • Knelpunten in de Vlaamse infrastructuurregelgeving geïnventariseerd op basis van:
    • een analyse van de WVG-regelgeving
    • een bevraging bij concrete projecten naar hun ervaringen 
  • Voorstellen geformuleerd om deze knelpunten aan te pakken
  • Een juridisch kader gecreëerd om deze voorstellen juridisch te verankeren

Deze werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van het VIPA, de afdeling Wlezijn en Samenleving van het Departement WVG en de functioneel bevoegde WVG-agentschappen

De Beleidsraad Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) heeft:

  • de knelpunten, de voorstellen en het ontwerp van juridisch kader gevalideerd. 

De Beleidsraad WVG bestaat uit de minister, de kabinetschef, de adjunct-kabinetschefs, de leidend ambtenaren van het Beleidsdomein WVG

Knelpunten

Aanpasbaarheid

Sector Regelgeving Knelpunten Oplossing
Algemeen Erkenning/vergunning/VIPA Verschillende minimale oppervlakte van vereiste lokalen BVR MFI 5/04/2019 - afgestemde normen en Commissie MFI
Verschillende minimale vereisten op functioneel vlak: aantal WC's, administratieve ruimten, ... BVR MFI 5/04/2019 - afgestemde normen en Commissie MFI
Specifieke lokalen: onderzoeks-, werk-, kinderwagens, rust-, … BVR MFI 5/04/2019 - afgestemde normen en Commissie MFI
Buiten(speel)ruimte en inrichting ervan BVR MFI 5/04/2019 - afgestemde normen en Commissie MFI
VIPA Verschillende maximaal subsidiabele oppervlaktes Behouden
Brandveiligheid Verschillende bepalingen i.v.m. trappen, doorgangen, … Op agenda legislatuur 2019-2024
Toegankelijkheid Basis- en specifieke toegankelijkheid voor bepaalde doelgroepen Behouden
Gezinnen met Kinderen VIPA en erkenning/vergunning Veel expliciete en sectorspecifieke regels m.b.t. kinderen Behouden- Commissie MFI
Ziekenhuizen   Ziekenhuisgebouw aanpasbaar, omgekeerd niet. Behouden
Sector Aandachtspunten  
  Bouwtechnische aspecten: draagstructuren, ... -

Multi-inzetbaarheid

Sector Regelgeving Knelpunten Oplossingen
  Brandveiligheid Verschillende wetgeving/attesten per sector  Op agenda legislatuur 2019-2024
Sector Aandachtspunten  
Algemeen Verdeelsleutel eigendom gebouw, verdere gebouwkosten Behouden
  Privacy garanderen in dagdagelijkse werking Behouden
Gezinnen met kinderen Aparte/gesplitste controles voor zelfde gebouw met verschillende zorgvormen Behouden

Combineerbaarheid

Sector Regelgeving Knelpunten Oplossingen
Algemeen VIPA Verschillende doorlooptijden subsidieprocedures BVR MFI 5/04/2019 - Commissie MFI
Brandveiligheid Verschillende wetgeving/attesten per sector Op agenda legislatuur 2019-2024
Verschillende bepalingen i.v.m. trappen, doorgangen, … Op agenda legislatuur 2019-2024
Toegankelijkheid Basis en specifieke toegankelijkheid voor bepaalde doelgroepen Behouden
Gezinnen met kinderen Erkenning/vergunning Zorgen voor veilige omgeving (o.a. toegangscontrole) Behouden
Aparte/gesplitste controles voor zelfde gebouw met verschillende zorgvormen  Behouden
Ouderenvoorzieningen Erkenning/vergunning Gebouwen woonzorgcentrum moeten functioneel geheel vormen Voorwaarde geschrapt in nieuwe woonzorgdecreet 2019
Lokale en regionale dienstencentra Erkenning/vergunning Herkenbare aaneensluitende lokalen Behouden
Algemeen welzijnswerk Erkenning/vergunning Exclusief gebruik ruimte door algemeen welzijnswerk Aangepast in BVR MFI 5/04/2019
Personen met een handicap Erkenning/vergunning Aparte toegang Behouden
Beschut Wonen Erkenning/vergunning Niet nabij psychiatrisch ziekenhuis Behouden
Sector Aandachtspunten  
Algemeen Meerdere bouwheren vergt compromis en aanpassingen  
Conflicterend doelpubliek  
Flexibiliteit inbouwen bij verbouwing moeilijker  
Verdeelsleutel eigendom gebouw, verdere gebouwkosten  
Enkel bouwheer krijgt VIPA-middelen, medegebruikers niet  
Met 2 rechtspersonen 1 gezamenlijk dossier indienen, faciliteert gelijktijdige realisatie van een gebouw  
Gebruik van ruimte door elkaar laten vloeien  
Gezinnen met kinderen Toezicht hoofdingang/toegang - Aparte/gesplitste controles voor 1 gebouw  
Veiligheid  
Bijzondere jeugdbijstand Privacy garanderen  
Personen met een handicap Privacy garanderen  
Ziekenhuizen Privacy garanderen  

Regelgeving

Op 5 april 2019 keurde de Vlaamse Regering het Besluit 'Multifunctionele infrastructuur' (BVR MFI) definitief goed. Dit juridisch kader vormt een basis voor voorzieningen om hun infrastructuur multifunctioneel te bouwen en te gebruiken. Het besluit voorziet:

  • randvoorwaarden voor de realisatie van multifunctionele infrastructuur;
  • de mogelijkheid om af te wijken van de vergunnings-, erkennings- en subsidieregelgeving;
  • afgestemde VIPA-infrastructuurnormen over sectoren van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) heen;

Randvoorwaarden

Samen onder één dak kan: 

  1. als de kwaliteitsvolle werking van de WVG-voorzieningen gegarandeerd blijft;
  2. als je samen zoveel mogelijk ruimtes deelt.

Je kan je zorgvoorziening ook ter beschikking stellen voor derden, zowel binnen als buiten de openingsuren.  Het gebouw openstellen en/of ruimtes ervan delen (2) kunnen echter enkel als de kwaliteitsvolle werking van de voorziening (1) gegarandeerd wordt. 

Afwijken van infrastructuurregelgeving 

De minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding kan afwijken van de infrastructuurnormen in de vergunnings-, erkennings- en subsidieregelgeving als deze de realisatie van multifunctionele infrastructuur bemoeilijken.  Zo kunt u bvb. gespreks-, personeels- of eetruimtes delen, waardoor u globaal minder moet bouwen dan wanneer u elk apart een gebouw voor uw voorziening zou zetten. Hij wordt hierbij geadviseerd door de commissie multifunctionele infrastructuur (zie volgend tabblad).

Afgestemde infrastructuurnormen WVG-voorzieningen

De VIPA-infrastructuurnormen (ruimtes en oppervlaktes) zijn maximaal op elkaar afgestemd .  Zo kunnen zorggebouwen van door de jaren heen eenvoudiger van bestemming veranderen.  Deze afgestemde normen gelden sinds 20 juli 2019 voor alle nog te bouwen projecten die betoelaagd worden door het VIPA. 

Tabel 1: Afgestemde VIPA-infrastructuurnormen (minimale oppervlaktes en ruimtes)

RESIDENTIEEL: woonzorgcentrum, residentiële voorzieningen personen met een handicap, bijzondere jeugdbijstand, centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning en centra algemeen welzijnswerk
Ruimte Oppervlakte
1 persoonskamer (excl. sanitaire cel) (WZC, PMH, BJB, CAW en CKG) 16 m²/bewoner voor meerder- en 12 m²/ bewoner voor minderjarigen
Verblijfsruimte = bewonerskamer (incl. sanitaire cel), gemeenschappelijke zit- en eetruimte, gemeen-schappelijke sanitaire ruimtes - (WZC, BJB, PMH) 30 m²/bewoner
Gemeenschappelijk sanitair (WZC, PMH, BJB, CAW, CKG) Min. 1 rolstoeltoegankelijk toilet met lavabo
Individueel sanitair (WZC, PMH) Rolstoeltoegankelijke sanitaire cel per bewonerskamer met douche, toilet en lavabo
Gemeenschappelijke zit- en eetruimte (WZC, PMH, BJB) 4 m²/bewoner
AMBULANT: centra algemeen welzijnswerk, centra geestelijke gezondheidszorg, wijkgezondheidscentra, vertrouwenscentra kindermishandeling, centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning, aanloopadres beschut wonen, ambulante voorzieningen bijzondere jeugdbijstand
Ruimte Oppervlakte
Gemeenschappelijk sanitair (CAW, TO, CRA, CGG, BW, WGC, VK, CKG, BJB) 10 m² (gescheiden man/ vrouw), waarbij minstens 1 rolstoeltoegankelijk toilet
Wachtruimte (CAW, CGG, WGC, VK, CKG, CRA, BJB, opdeelbaar in 2 bij VK) (1) 10 m²
Administratieve/ontvangstruimte (CAW, TO, CGG, BW, WGC, VK, CKG, BJB) 20 m²
Multifunctionele ruimte (CAW, CGG, BW, WGC, VK, CKG, BJB, opdeelbaar in 2 voor VK en CGG) 25 m²
Berg-/archiefruimte (CAW, CGG, BW, WGC, VK, TO, BJB) 10 m²
Bureauruimte (BW, CAW, CKG, CGG, BJB) 12 m²
Gespreksruimte (CGG, BW, CKG, VK) 16 m²
Vergaderruimte (BJB, WGC, LDC) 20 m²
Consultatieruimte (CGG, CRA, VK, WGC) 16 m²
Spelruimte (CGG, BJB, VK) 20 m²

(1) ‘Een multifunctionele ruimte van 25 m², die opdeelbaar is in functie van de noden van de voorziening.’: dit betekent dat er een ruimte aanwezig moet zijn van minstens 25 m², die je kan opdelen met niet-dragende tussenmuren (schuifwand, gipsplaten, panelen, …). Op die manier kan deze ruimte ten allen tijde zonder noemenswaardige breekwerken terug 25 m² worden. Dit laat een eenvoudige bestemmingswissel toe, één van de doelstellingen van multifunctionele infrastructuur.

Legende:

  • BJB: bijzondere jeugdbijstand
  • BW: aanloopadres beschut wonen
  • CAW: centra voor algemeen welzijnswerk
  • CGG: centrum geestelijke gezondheidszorg
  • CKG: centrum voor kinderzorg en gezinsondersteuning
  • CRA: consultatiebureau voor respiratoire aandoeningen
  • LDC: lokaal dienstencentrum
  • PMH: personen met een handicap
  • TO: centrum voor tele-onthaal
  • VK: vertrouwenscentrum kindermishandeling
  • WGC: wijkgezondheidscentrum
  • WZC: woonzorgcentrum

Commissie MFI

De commissie multifunctionele infrastructuur (commissie MFI) adviseert de minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding over aanvragen van WVG-voorzieningen tot afwijking van de infrastructuurnormen in de vergunnings-, erkennings- en subsidieregelgeving als deze de realisatie van multifunctionele infrastructuur bemoeilijken.  Zo kunt u bvb. gespreks-, personeels- of eetruimtes delen, waardoor u globaal minder moet bouwen dan wanneer u elk apart een gebouw voor uw voorziening zou zetten.   In deze commissie beoordelen vertegenwoordigers van het VIPA en van de betrokken functioneel bevoegde WVG-agentschappen samen uw aanvraag aan de hand van de onder 'regelgeving' vermelde randvoorwaarden: kwaliteit garanderen, ruimtes delen en infrastructuur openstellen. 

De commissie MFI kan de minister ook adviseren om de betrokken regelgeving te wijzigen als bepaalde vragen tot afwijking regelmatig terugkomen.

U kunt een afwijkingsaanvraag indienen door dit aanvraagformulier ingevuld naar vipa@vlaanderen.be te sturen.  Vermeld in de titel van uw e-mail ‘commissie multifunctionele infrastructuur’.  Neem ook gerust contact op met: 

ENTITEIT AANSPREEKPUNT CONTACTGEGEVENS
Departement WVG Christophe Cousaert E-mail: christophe.cousaert@vlaanderen.be
Telefoon: 02-553 32 25

Loket MFI

vipa@vlaanderen.be vormt het loket voor vragen m.b.t. de realisatie van multifunctionele infrastructuur.  Wij proberen uw vraag te beantwoorden of u naar de bevoegde instantie te verwijzen als dit nodig is.  Wij bundelen vragen en antwoorden om zo geleidelijk aan kennis op te bouwen.  We stellen deze kennis dan ook ter beschikking van andere (potentiële) initiatiefnemers.